اسقاط خودروی فرسوده، راهکاری برای کاهش آلودگی هوا
اسقاط خودروی فرسوده یکی از چالشهای اصلی آلودگی هوا، بهویژه در کلانشهرها هستند. به طوری که این ماشینها، حدود ۳۸ تا ۶۰ درصد آلودگیهای وسایل نقلیه ایران را ایجاد کردهاند.
- اسقاط خودروی فرسوده چیست؟
- آمار وسایل نقلیه فرسوده در تهران
- آمار منابع خارجی درباره آلودگی هوا ناشی از وسایل نقلیه فرسوده
- مراکز اسقاط خودروی فرسوده چه کاری انجام می دهند؟
- وضعیت اسقاط خودرو فرسوده در سالهای اخیر
- وضعیت اسقاط موتور سیکلتهای فرسوده
- چرا اسقاط خودروی فرسوده مهم است؟
- فعالیت مراکز اسقاط خودروی فرسوده از چه نظر اهمیت دارد؟
- آئیننامه سن فرسودگی خودروها
- فقط اسقاط خودرو کافی نیست!!
- مراکز اسقاط خودروی فرسوده، زیر مجموعه گروه اقتصادی تاو
مثلا در تهران، موتورها و ماشینهای فرسوده ۷۰ تا ۸۰ درصد آلودگی هوا را تشکیل میدهند. هر خودروی فرسوده در ساعات پرترافیک پایتخت، ۱۲ برابر بیشتر از خودروهای معمولی هوا را آلوده میکند و مصرف سوخت آن تا ۲۰ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر میرسد.
اسقاط این خودروها و حذف آنها از ناوگان حمل و نقل کشور، میتواند کیفیت هوا را تا ۱۰ درصد بهبود دهد و مصرف سوخت را ۵-۱۰ درصد کم کند.
اسقاط خودروی فرسوده چیست؟
اگر بخواهیم به تعریف مشخصی از فرآیند اسقاط خودروی فرسوده برسیم بهتر است اشاره کنیم به ماده 8 قانون هوای پاک که در 25 تیرماه 1396 تصویب شد و بر اساس آن تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی مالک وسایل نقلیه موظفاند وسیله نقلیهشان را پس از رسیدن به سن فرسودگی از رده خارج کنند.
البته سن فرسودگی خودروها برای همه وسایل نقلیه یکسان نیست و اگر بخواهیم به شکل دستهبندی عنوان کنیم، باید گفت این سن برای خودروهای سواری، سنگین، نیمه سنگین و موتورسیکلت متفاوت است.
آمار وسایل نقلیه فرسوده در تهران
گزارشهای رسمی میگویند حدود ۳ میلیون خودروی فرسوده و موتورسیکلت در تهران تردد دارند و هوای پایتخت را به این وضع انداختهاند.
از طرف دیگر، یک کارشناس حوزه نفت و انرژی در گفتوگو با خبرگزاری ایرنا گفته است که ریشه اصلی آلودگی هوا در کلانشهرها نه کیفیت بنزین، بلکه گستردگی موتورسیکلتهای فرسوده است. این کارشناس اظهار کرد که وسایل نقلیه فاقد معاینه فنی، خودروهای بدون کاتالیست اگزوز و همچنین ضعف در نظارت بر اجرای معاینه فنی، عامل اصلی آلودگی در شهرهای بزرگ شده است.
در برخی از گزارشهای محیطزیستی عنوان شده که اگر نظارت بر معاینه فنی بهتر شود، حدود ۲۰٪ انتشار آلایندهها کاهش پیدا میکند.
وقتی خودروهای فرسوده از ناوگان حمل و نقل حذف میشوند، یکی از منابع اصلی انتشار آلایندههای بسیار مضر زیر از بین خواهد رفت:
- ذرات معلق (PM)
- مونوکسید کربن (CO)
- اکسیدهای نیتروژن (NOx)
گرچه ماشینهای نو هم این آلایندهها را تولید میکنند؛ اما خودروهای فرسوده بهدلیل فرسودگی قطعات، راندمان پایین موتور و احتراق ناقص سوخت، میزان بالاتری از این گازها را میسازند.
آمار منابع خارجی درباره آلودگی هوا ناشی از وسایل نقلیه فرسوده
وسایل نقلیه فرسوده (بهخصوص موتورهای دیزلی) میزان بالایی از ذرات بسیار ریز PM₂.₅ و NOx را منتشر میکنند. وقتی بهطور مستقیم در معرض این آلایندهها قرار میگیریم، ریسک فاکتورهای زیر در ما بالا میرود:
- دچار شدن به بیماریهای تنفسی
- ابتلا به بیماریهای قلبی-عروقی
- مرگ زودرس
علاوه بر آلودگی هوا، مدیریت نادرست خودروهای فرسوده هم باعث نشت مواد سمی به محیط زیست، آلودگی خاک و آبهای زیرزمینی میشود؛ مثلا سرب از باتری خودروهای فرسوده به بیرون بریزد یا جیوه از سوئیچ خارج شود.
مراکز اسقاط خودروی فرسوده چه کاری انجام می دهند؟
بطور مشخص و رسمی پس از تصویب این قانون و بر اساس این طرح، مراکزی تحت عنوان مرکز اسقاط خودرو فرسوده بوجود آمدند که هدف از ایجاد آنها از رده خارج کردن وسایل نقلیهای بود که به سن فرسودگی رسیدهاند.
که در حال حاضر هم می توانید از طریق سایت خودرو فرسوده و از طریق فرم صفحه اول و یا صفحات مربوط به هر شعبه برای اسقاط خودروی فرسوده خود اقدام نمایید.
وضعیت اسقاط خودرو فرسوده در سالهای اخیر
در کنار اخباری که درباره آلوده شدن مکرر هوا توسط وسایل نقلیه فرسوده منتشر شده است، یک خبر خوب هم دیده میشود: تقاضا برای طرح اسقاط خودروهای فرسوده بالا رفته است. مثلا در سال ۱۴۰۳، حدود ۳۵۰ هزار خودرو فرسوده اسقاط شد که در تاریخ کشور یک رکورد محسوب میشود.
در سال ۱۴۰۲، حدود ۷۷ هزار دستگاه خودرو اسقاط شدند. گرچه این رقم بسیار کمتر از سال ۱۴۰۳ است؛ اما با اضافه کردن تعداد اسقاطی در ۱۴۰۳ و ارقام سال جاری (۱۴۰۴ – بیش از ۱۶۰ هزار دستگاه تا آذر)، میتوان تا حد زیادی به این طرح و جمعآوری خودروهای فرسوده امیدوار شد.
با تمام این اوصاف، موتورسیکلتهای فرسوده نقش پررنگی در آلودگی کلانشهرها دارند و در تیر ماه ۱۴۰۴، طرح ملی اسقاط و جایگزینی برای این دستگاهها شروع شد.
تا این لحظه (اواخر آذر ۱۴۰۴)، حدود ۲۰ هزار نفر برای جایگزینی موتورسیکلتهای فرسوده خود در سامانههای مربوطه ثبتنام کردند و فرآیند معرفی آنها به بانک، برای دریافت تسهیلات آغاز شده است.
تسهیلات شامل ارائه ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان با نرخ بهره پایین برای جایگزینی با موتورسیکلتهای بنزینی یا برقی جدید در نظر گرفته شده است. در طرح اسقاط موتور سیکلت، تعویض بهصورت کلید به کلید انجام میشود؛ یعنی یک موتور جدید به ازای موتور فرسوده به مالک تعلق میگیرد.
وضعیت اسقاط موتور سیکلتهای فرسوده
نوسازی موتورسیکلتها چالشی جدیتری نسبت به خودروها است؛ چون تعداد این وسایل نقلیه بیش از ۱۱ میلیون و معادل آلایندگی حدود ۲.۶ میلیون خودرو است.
بر اساس گزارشها، در سالهای اخیر اسقاط موتورسیکلتها تقریبا نزدیک به صفر بوده است. البته طی چند سال اخیر تعدادی اسقاطی وجود داشت؛ اما در مقایسه با موتورهای فرسوده که در سطح شهر تردد دارند، رقمشان بسیار ناچیز است.
چرا اسقاط خودروی فرسوده مهم است؟
آیا میدانستید که خودروهای فرسوده بیش از 20 برابر خودروهای معمولی باعث تولید آلایندگی میشوند؟
مسئولین اداره شهرها و امور حفظ محیط زیست، راههای زیادی را برای جلوگیری از تردد این وسایل نقلیه، پیشنهاد و اجرایی کردهاند. حتی جریمه کردن هم نتوانست مانع تردد این وسایل فرسوده در سطح شهرها گردد و همین امر به معظل آلودگی در کلان شهرها دامن زده است.
یکی دیگر از طرحهای پیشنهادی مسئولین اجرایی، تعلق نگرفتن کارت سوخت وسهمیه بنزین به دارندگان این وسایل بود اما باز هم تأثیر چندانی روی جلوگیری یا کمتر شدن تردد این خودروها نداشت.
و حالا از این منظر به ماجرا نگاه کنید که هر روزه چه تعداد خودرو جدید به شهرها اضافه میگردد و از رده خارج نکردن خودروهای فرسوده هم از طرف دیگر چه فاجعهای میتواند در افزایش آلودگی شهرها رقم بزند.
به غیر از تمام این مواردی که اشاره شد، مصرف بالای سوخت نیز آسیب دیگری است که به مرور زمان به منابع سوختی و فسیلی وارد میشود که همانطور که گفتیم اسقاط خودرو فرسوده و یا حذف مقوله اسقاط خودرو فرسوده میتواند تأثیرات مهمی روی آن داشته باشد.
فعالیت مراکز اسقاط خودروی فرسوده از چه نظر اهمیت دارد؟
مراکز اسقاط خودرو فرسوده از یک سو وظیفه خارج کردن خودروهای فرسوده از چرخه فعالیت(از طریق خرید ماشین اسقاطی) را به عهده دارند و از طرفی وجود آنها باعث اشتغال عده زیادی در این فضای شغلی شده است.
فعالیت مراکز اسقاط خودرو فرسوده همچنین به تأمین منابع صنعت فولاد نیز کمک میکند که طبیعتاً اگر فعالیت این مراکز مختل یا تعطیل گردد تبعات زیادی را در پی خواهد داشت. چه از لحاظ بار اقتصادی، چه آسیبهای محیطی و چه معظلات اجتماعی.
آئیننامه سن فرسودگی خودروها
آئیننامه تعیین سن خودروهای فرسوده در سال 1400 توسط هیأت وزیران وقت تصویب شد. که به موجب آن و با توجه به کاهش ایمنی و افزایش آلایندگی انواع وسایل نقلیه در اثر مرور زمان، سن مرز فرسودگی به جای سن فرسودگی تعیین شد.
به همین دلیل خودروهای مشمول این آییننامه باید دفعات بیشتری در طول سال برای دریافت معاینه فنی اقدام نمایند. بر اساس این طرح سن مرز فرسودگی برای خودروهای سواری 15 سال است. این خودروها پس از رسیدن به مرز فرسودگی باید هر 6 ماه اقدام به دریافت معاینه فنی کنند.
برخی وسایل نقلیه مانند وانت پایه گاز سوز و بنزینی، دوگانه سوز و دیزلی نیز به ترتیب با سن 14 و 13 سال به سن مرز فرسودگی میرسند که پس از آن باید هر 4 ماه یک بار نسبت به دریافت معاینه فنی اقدام کنند. درباره فروش پیکان اسقاطی ، اسقاط پراید و قیمت اسقاط خاور در مجله خودرو فرسوده توضیح دادهایم.
فقط اسقاط خودرو کافی نیست!!
پارامترهای دیگر باید کنار اسقاط خودرو باشند تا آلودگی هوا کمتر شود. نظارت جدی بر معاینه فنی و تدوین استاندارد برای واردات یا استفاده از خودروهای موجود، یکی از اقدامات تاثیرگذار بر کاهش میزان آلودگی هوا است؛ چون بدون این اقدامات، خودروهای نزدیک به فرسودگی هم همچنان باعث آلوده شدن هوا میشوند.
اصلاح سیاستهای کلان، بهبود کیفیت سوخت، ارتقا استانداردهای تولید خودرو و نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی، باعث برطرف شدن این مشکل چند ساله خواهند شد.
مراکز اسقاط خودروی فرسوده، زیر مجموعه گروه اقتصادی تاو
گروه اقتصادی تاو، از سال 1385 با نظر به نوسازی ناوگان حمل و نقل، اسقاط و بازیافت خودروهای فرسوده اقدام به تأسیس گروه شرکت های نوسازی ناوگان نمود که در حال حاضر شرکتهای «توسعه صنعت یاسین»، «سامان صنعت آرنا»، «یاقوت صنعت سمیر» و «پارسا کوشان هرمس» در چند استان بزرگ کشور همچون فارس، اصفهان و بوشهر در این گروه فعال هستند و با توان بسیار بالای خود نقش به سزایی را در کاهش آلودگی هوا، حفظ محیط زیست و نوسازی ناوگان حمل و نقل کشور ایفا مینمایند.
اصلی ترین دستاورد این شرکت ها طی دوره فعالیتشان اکتساب سهم بیست درصدی بازیافت خودروهای فرسوده کشور و دریافت لوح تقدیر شرکتهای برتر در این صنعت در سال 1393 است. گروه شرکتهای نوسازی ناوگان گروه اقتصادی تاو با هدف بهبود استانداردهای زندگی شهروندی و کمک به حفظ منابع انرژی و محیط زیست در حال گسترش فعالیتهای خود در این صنعت است.
مجموعه خودرو فرسوده در ۵ شهر ایران دارای مرکز اسقاط و در همه شهرهای ایران دارای نمایندگی خرید ماشین اسقاطی است. لیست مراکز اسقاط ما به صورت زیر است:
علاوه بر این، برای ارتباط با نمایندههای ما در شهر خودتان با شماره ۰۲۱۷۴۵۴۹ تماس بگیرید.
