تاثیر خودروهای فرسوده بر ناترازی بنزین چیست و چه راهحلی دارد؟
مصرف سوخت خودروهای فرسوده تقریبا دو برابر خودروهای جدید است. به عبارتی دیگر، هر خودروی فرسوده روزانه حدود ۴.۱۳ لیتر بنزین بیشتری مصرف میکند که این رقم سالانه منجر به هدررفت چشمگیر منابع سوختی کشور میشود. دلایل این مشکل و راهحل آن را در ادامه بخوانید.
چگونه خودروهای فرسوده روی ناترازی بنزین تاثیر میگذارند؟
خودروهای فرسوده بهدلیل مصرف سوخت بسیار بالاتر از خودروهای نو و استاندارد، مصرف روزانه و سالانه بنزین را در کشور بهشدت بالا میبرند. این موضوع چندین دلیل دارد که در ادامه آنها را توضیح خواهیم داد.
۱. فرسودگی موتور
در طول سالها استفاده از خودرو اجزای داخلی موتور، بهخصوص اجزا زیر کمکم فرسوده میشوند:
- رینگهای پیستون
- دیوارههای سیلندر
- سوپاپها و نشیمنگاه سوپاپ
این قطعات فشار لازم را برای احتراق صحیح سوخت ایجاد میکنند و پوسیدگی آنها مساوی احتراق ناکارآمد خواهد بود.
وقتی تراکم سوخت کم میشود، مخلوط هوا و سوخت داخل سیلندر بهطور کامل مشتعل نمیشود و بخشی از بنزین، نسوخته باقی میماند. بنابراین ECU با ارسال بنزین بیشتر سعی میکند این کمبود را جبران کند و مصرف سوخت بالا میرود.
۲. انژکتورهای کثیف یا مسدودشده
انژکتورهای سوخت بنزین با گذشت زمان توسط آلایندههای زیر مسدود میشوند:
- رسوبات کربن
- باقیمانده سوخت قدیمی
- آلودگی بهجامانده از مخزن سوخت
وقتی انژکتورها آلوده شوند، دیگر نمیتوانند بنزین را بهدرستی به موتور برسانند.
۳. پمپ سوخت ضعیف یا فیلتر آلوده
پمپ سوخت باید بنزین را با فشار خاصی تحویل موتور دهد. وقتی این قطعه خودرو ضعیف یا مسدود باشد، فشار سوخت نوسان پیدا میکند.
در نتیجه این فشار کم، سوخت کافی به موتور تحویل داده نمیشود و فشار بین انژکتورها ناتراز میشود.
۴. جرقه ضعیف یا مشکلات احتراق
سیستم احتراق خودرو، سوخت و هوای مخلوطشده با آن را میسوزاند. در خودروهای فرسوده قطعات زیر کارکرد صحیح خود را از دست میدهند و مشکل ناترازی مصرف بنزین را بهوجود میآورند:
- شمعها
- کویلهای احتراق
- سیمها
چرا خودروهای فرسوده برای مصرف سوخت کشور معضل شدهاند؟
در حال حاضر ۳۵ درصد از ناوگان حملونقل در ایران فرسوده است. براساس گزارش وزارت صمت، ۱۳ میلیون از ۳۷ میلیون وسیله نقلیه فعال در سطح کشور فرسودهاند و مصرف بنزین و گازوئیل خودروهای فرسوده دو برابر خودروهای نو است.
طبق اعلام مدیرعامل شرکت پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، اگر این خودروها از چرخه حمل و نقل خارج شوند، روزانه ۴۰ تا ۵۰ میلیون لیتر بنزین مازاد خواهیم داشت.
البته عوامل زیر هم باعث شدهاند که خودروهای فرسوده یک معضل جدی در مصرف بنزین کشور شوند.
۱. مصرف اضافه و سربار اقتصادی
هر خودروی فرسوده بهطور متوسط ۴.۱۳ لیتر بنزین مازاد در روز مصرف میکند. با قیمت ۷۰ سنت فوب خلیج فارس، این عدد معادل ۳۵ هزار تومان است.
همچنین هر خودروی فرسوده نسبت به مصرف آزاد، روزانه ۱۳۲ هزار و ۱۶۰ تومان بنزین بیشتر مصرف دارد که در طول سال به ۴۸ میلیون و ۲۳۸ هزار تومان میرسد. همین مصرف اضافه نقش مستقیمی در ناترازی بنزین دارد.
۲. حجم مصرف روزانه سوخت در کشور
مصرف روزانه بنزین در کشور ۱۱۵ میلیون لیتر و مصرف گاز CNG حدود ۲۰ میلیون لیتر برآورد شده است؛ یعنی مجموع مصرف به ۱۳۵ میلیون لیتر در روز میرسد. خودروهای فرسوده با مصرف بالای خود، سهم قابلتوجهی در این رقم دارند.
۳. وضعیت اسقاط خودروهای فرسوده و تاثیر آن بر ناترازی
ثبت نام اسقاط خودروهای فرسوده طی سالهای گذشته روند افزایشی داشته است؛ اما همچنان فاصله زیادی با نیاز واقعی کشور به اسقاط خودرو وجود دارد. در شش ماهه نخست سالهای اخیر، تعداد خودروهای زیر توانستند از چرخه حمل و نقل خارج و اسقاط شوند:
- ۱۳۹۹: ۷۰۰۰
- ۱۴۰۰: ۷۵۰۰
- ۱۴۰۱: نزدیک به ۱۰ هزار خودرو
- ۱۴۰۲: ۳۰ هزار (سه برابر سال قبل)
این ارقام نشان میدهند که سرعت اسقاط هنوز با حجم ۳.۵ میلیون خودروی فرسوده تناسب ندارد و همین موضوع یکی از دلایل ناترازی بنزین در کشور است.
۴. بدسوزی سوخت در خودروهای فرسوده
خودروهای فرسوده علاوهبر مصرف بالا، بدسوزی سوخت هم دارند و همین عامل مصرف بیرویه و ناترازی بنزین را تشدید میکند. علاوه بر این، خودروهای فرسوده باعث بیشتر شدن آلودگی هوا میشوند که در فصل سرد سال با پدیده وارونگی هوا، وضعیت را بدتر میکنند.
بعضی از اشخاص و سازمانها معتقدند که خودروهای فرسوده باید جریمه پرداخت کنند…
راهحل تاثیر منفی خودروهای فرسوده روی ناترازی بنزین
کارشناسان تاکید دارند که خودروهای فرسوده از عوامل اصلی مصرف بیرویه سوخت و ناترازی بنزین هستند. راهکارهایی که تا به حال برای رفع این مشکل پیشنهاد شده است را در ادامه خواهید خواند.
۱. اسقاط خودروهای فرسوده
اسقاط خودروهای فرسوده مهمترین و سریعترین راه کاهش مصرف بیرویه بنزین است. برخی از کارشناسان ناوگان حمل و نقل میگویند که اگر اسقاط خودروهای فرسوده در مدت کوتاه سه برابر شود، مصرف بنزین بهشکل قابل توجهی کم شده و مشکل ناترازی تا حد خوبی مدیریت خواهد شد.
۲. نوسازی ناوگان حملونقل عمومی و خصوصی
ورود و جایگزینی خودروهای جدید، هیبریدی و برقی بهجای خودروهای فرسوده و کمکیفیت فعلی، باعث کاهش مصرف سوخت و آلودگی میشود. تسهیل واردات و تولید خودروهای بهروز با مصرف بهینه سوخت، در کنار ارتقای فناوریهای مربوط به مصرف سوخت هم راهحلهای پیشنهادی دیگر از سوی کارشناسان هستند.
۳. فرهنگسازی و ارتقای راندمان مصرف سوخت
آموزش و فرهنگسازی در خصوص مصرف بهینه سوخت، همچنین توسعه حملونقل عمومی و کاهش استفاده از خودروهای شخصی در شهرها، باعث کاهش تقاضای سوخت و ناترازی بنزین میشود.
آیا خوشفروشترین ماشینهای ایرانی را میشناسید؟
جمعبندی
یک ماشین فرسوده با ایجاد مشکلاتی از قبیل احتراق ناکارآمد سوخت، مخلوط نادرست سوخت و هوا، تحویل نامتعادل سوخت به موتور و ایجاد بار اضافی روی آن، بر مصرف بنزین در کشور تاثیر منفی میگذارد. این موارد باعث مصرف سوخت بیشتر شده و علاوه بر آلوده کردن هوا، مشکل ناترازی را در مصرف بنزین بهوجود میآورند.
سوالات متداول
۱. چگونه خودروهای فرسوده روی ناترازی بنزین تاثیر میگذارند؟
قطعات داخلی خودروهای فرسوده مثل پمپ، موتور، سیمها و انژکتورهای آلوده، باعث احتراق نامتعادل بنزین شده و ناترازی در مصرف سوخت را بهوجود میآورند.
۲. چرا خودروهای فرسوده یک مشکل در مصرف بنزین کشور هستند؟
این خودروها بیش از خودروهای نو بنزین میسوزانند و سربار اقتصادی به کشور تحمیل میکنند. همچنین خودروهای فرسوده بدسوزی سوخت دارند که علاوه بر تاثیر منفی روی سوخت تولیدی کشور، باعث دامن زدن به آلودگی هوا هم میشوند.
۳. راهحل تاثیر منفی خودروهای فرسوده بر ناترازی بنزین چیست؟
سرعت دادن به فرآيند اسقاط خودروهای فرسوده، نوسازی ناوگان حملونقل عمومی و خصوصی و فرهنگسازی جهت تردد با وسایل نقلیه عمومی، تعدادی از راهحلهای پیشنهاد شده توسط کارشناسان هستند.
