معاون ایدرو: اسقاط 115 هزار خودرو در ششماهه نخست 1404
به گزارش خبرگزاری تسنیم، در ششماهه نخست سال ۱۴۰۴، ۱۱۵ هزار خودرو فرسوده در ایران اسقاط شد، اما این تنها بخش کوچکی از بحران بزرگترِ فرسودگی ناوگان حملونقل کشور است که نیاز به توجه فوری دارد.
سهیل معمارباشی، معاون بهرهبرداری و صنایع حمل و نقل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو)، در مصاحبهای با رادیو اقتصاد، از آمارهای قابل توجهی سخن گفت که نشاندهنده آغاز یک روند جدی برای نوسازی ناوگان فرسوده در کشور است.
وی اعلام کرد: «در ششماهه نخست سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۱۵ هزار دستگاه خودرو فرسوده از چرخه تردد خارج شد، اما واقعیت این است که هنوز هشت میلیون خودرو فرسوده در مرز اسقاط و از رده خارج شدن قرار دارند.»
این اظهارات در حالی بیان میشود که سالها است که کارشناسان و نهادهای دولتی هشدار میدهند که وضعیت فرسودگی ناوگان حمل و نقل ایران به یک بحران جدی تبدیل شده است. فرسودگی گسترده خودروها و خودداری از فروش خودرو فرسوده توسط مالکان به صورت مستقیم بر آلودگی هوا و مصرف سوخت اثر منفی میگذارد و به افزایش هزینههای اقتصادی و ایمنی جادهها دامن میزند.
چرا اسقاط خودروهای فرسوده اهمیت دارد؟
معمارباشی در ادامه گفت: «جایگزینی خودروهای فرسوده و قدیمی با خودروهای جدید و کممصرف، به شکل قابل توجهی موجب کاهش آلودگی هوا، صرفهجویی در مصرف سوخت و بهبود کیفیت هوا خواهد شد. فرسودگی خودروها هزینههای سنگینی برای کشور به همراه دارد و خطرات زیستمحیطی و ایمنی بسیار جدی نیز به وجود میآورد.»
اما پرسش اساسی اینجاست که چرا روند نوسازی خودروها تا این اندازه کند پیش میرود؟ با وجود این که در سال ۱۴۰۳ حدود ۳۵۰ هزار دستگاه خودرو فرسوده از چرخه تردد خارج شد، هنوز بسیاری از مردم و کارشناسان بر این باورند که این اقدام به هیچ وجه کافی نیست و با سرعت کندی در حال انجام است.
در حالی که طرحهای اسقاط خودرو از سالها پیش در دستور کار قرار گرفته است، دولتهای مختلف نتوانستهاند آنطور که باید، زیرساختهای لازم برای اجرای این طرحها را فراهم کنند و باعث شدهاند که از یک سو ایمنی جادهها در معرض خطر قرار گیرد و از سوی دیگر، آلودگی و مصرف سوخت کشور در بالاترین سطح خود قرار بگیرد.
راهکارهایی برای تسریع در روند نوسازی ناوگان
معاون ایدرو، با اشاره به فرآیند پیچیده اسقاط و نوسازی خودروها، به اهمیت هماهنگی میان دهها دستگاه و نهاد ذینفع اشاره کرد و گفت: «فرایند اسقاط نیازمند سازوکارهای مالی و اجرایی پیچیدهای است که باید با همافزایی و تلاش تمامی ذینفعان به نتیجه برسد.» وی همچنین افزود که مسئولیت اجرای طرح اسقاط از سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران به وزارت صنعت، معدن و تجارت تفویض شده است، اما در عمل هیچ گام قابل توجهی در این زمینه برداشته نشده است.
در این شرایط، کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی معتقدند که برای سرعت بخشیدن به این روند، باید حمایتهای مالی بیشتری برای مالکان خودروهای فرسوده در نظر گرفته شود و زیرساختهای اسقاط به شکلی مؤثرتر طراحی گردد. برخی پیشنهادها شامل اعطای تسهیلات ویژه برای خرید خودروهای کممصرف، کاهش مالیاتهای مرتبط با اسقاط خودروها و حذف محدودیتهای اجرایی در فرآیند نوسازی ناوگان است.
دولت و بخش خصوصی: رقابت یا همکاری؟
گزارشها نشان میدهند که برخی از خودروسازان داخلی هنوز بدهیهای قابل توجهی به مراکز اسقاط بابت گواهی اسقاط خودرو فرسوده دارند. این بدهیها به مانعی بزرگ در مسیر پیشرفت طرحهای اسقاط تبدیل شدهاند و باعث شدهاند که روند نوسازی خودروها با تأخیر روبرو شود. آیا دولت باید با فشارهای بیشتر از خودروسازان بخواهد که در این امر مشارکت بیشتری داشته باشند؟ یا باید این مسئولیت را به طور کامل بر عهده بخش خصوصی بگذارد؟
یکی از نکات قابل توجه دیگر این است که در حالی که فرسودگی ناوگان حملونقل ایران به یک معضل اقتصادی تبدیل شده است، کشورهای دیگر در حال استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته و سیستمهای مدیریتی کارآمد برای نوسازی خودروهای فرسوده خود هستند. در این راستا، ایران نیاز به توسعه برنامههای نوآورانه در این حوزه دارد تا از ضررهای اقتصادی ناشی از فرسودگی ناوگان خود بکاهد.
