نماینده سابق مجلس: بیش از %45 از خودروها در ایران فرسوده هستند!
آلودگی ناشی از خودروهای فرسوده در کنار اتلاف منابع انرژی، به شدت موجب افزایش هزینههای ملی و تشدید تغییرات اقلیمی می شود. در این میان، لازم است که نگاه جدیتری به نوسازی ماشین های فرسوده داشته باشیم و از تمام ظرفیتهای موجود برای کاهش آلایندگی و بهبود شرایط استفاده کنیم.
به گفته عضو اسبق فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی در گفتگو با مجله «دنیای خودرو»، نزدیک به نیمی از خودروهای در حال تردد کشور فرسوده هستند و این واقعیت علاوه بر اینکه تهدیدی جدی برای سلامت عمومی محسوب می شود، اثرات منفی گستردهای نیز بر محیط زیست و منابع ملی کشور دارد.
سمیه رفیعی، عضو اسبق فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی، در گفت و گویی با «دنیای خودرو»، بر لزوم نوسازی ناوگان حمل و نقل و اجرای دقیق قوانین موجود تأکید کرده است. وی، مشکل اصلی در این راستا را نبود اراده اجرایی منسجم و همچنین کمبود منابع مالی پایدار برای طرحهای نوسازی می داند.
طبق آمارهای رسمی، بیش از ۴۵ درصد از خودروهای در حال تردد کشور فرسوده هستند، با این حال، روند نوسازی این ناوگان در بسیاری از موارد همچنان متوقف مانده است. دلیل اصلی این مسأله، به ویژه در سال های اخیر، کمبود اعتبارات و ناهماهنگیهای نهادی است که مانع از اجرای قوانین مانند قانون هوای پاک، مصوب ۱۳۹۶، شده است.
آیا خودروهای خارجی هم میتوانند در طرحهای ماشین فرسوده ثبت نام کنند؟
رفیعی در ادامه با اشاره به این که در حال حاضر بیش از ۹ میلیون وسیله نقلیه فرسوده در کشور در حال تردد هستند، به آمار نا امید کنندهای اشاره می کند:
«در سال ۱۴۰۴، به جای آن که نیم میلیون خودرو فرسوده از رده خارج شوند، تنها ۷۰ هزار دستگاه از ناوگان خارج شدند.»
این آمار، تفاوت معناداری را بین سیاستهای مصوب و واقعیتهای اجرایی نشان می دهد. به علاوه، نرخ بالای ارز و افزایش بی رویه قیمت خودروهای داخلی، نوسازی ناوگان را برای بسیاری از مردم دشوار کرده است.
نقش صنعت خودرو در بحران آلودگی هوا یکی دیگر از موضوعات مورد بحث است. طبق گفته رفیعی، صنعت خودرو یکی از عوامل اصلی آلودگی هوا در کشور است و بیش از ۷۰ درصد آلودگی هوای تهران و سایر کلانشهرها به منابع متحرک مانند خودروها و موتورسیکلتها مربوط میشود.
«در حالی که فناوری تولید خودروها در دنیا به سمت موتورهای هیبریدی و الکتریکی حرکت کرده، بخش عمدهای از تولیدات داخلی هنوز با فناوریهای قدیمی ساخته میشود.»
به گفته رفیعی، استانداردهای یورو ۵ و یورو ۶ که برخی خودروسازان داخلی مدعی تولید محصولات مطابق با آنها هستند، بیشتر جنبه کاغذی دارند و در عمل اثری در بهبود کیفیت هوا ندارند. رفیعی همچنین به کیفیت پایین سوخت در برخی مناطق کشور اشاره کرده و میگوید: «حتی بهترین خودروها هم در شرایطی که کیفیت بنزین و گازوئیل پایین باشد، آلاینده خواهند بود.»
در میان راهکارهایی که رفیعی برای حل این بحران پیشنهاد می دهد، واردات خودروهای کارکرده به عنوان راهکاری موقت مطرح است. وی معتقد است که اگر این سیاست به درستی طراحی شود، می تواند به نوسازی ناوگان و کاهش آلودگی کمک کند. به ویژه، واردات خودروهای کارکرده با استاندارد یورو ۶ از کشورهای منطقه که در وضعیت خوبی قرار دارند، میتواند به طور میان مدت بخشی از خودروهای فرسوده را جایگزین کند.
با این حال، رفیعی هشدار میدهد که در صورت عدم نظارت دقیق، ممکن است خودروهایی با عمر بالا یا آلایندگی زیاد وارد کشور شوند که بحران آلودگی را تشدید می کنند.
به نظر رفیعی، حل این بحران نیازمند یک رویکرد بلند مدت، فرابخشی و ملی است. وی تأکید می کند که باید دولت، خودروسازان، نظام بانکی و شهرداریها در کنار هم قرار بگیرند و با ارائه تسهیلات کم بهره، مشوقهای مالیاتی و بیمهای برای مالکان خودروهای فرسوده، به نوسازی ناوگان کمک کنند. همچنین، توسعه حمل و نقل عمومی پاک، مانند اتوبوسهای برقی و خودروهای هیبریدی، از اهمیت بالایی برخوردار است.
در نهایت، رفیعی به نوسازی موتورسیکلتها به ویژه مدلهای کاربراتوری اشاره می کند که بیش از ۲۵ درصد آلودگی هوای شهرها را به خود اختصاص دادهاند. به گفته او، جایگزینی این موتورسیکلتها با مدلهای برقی می تواند تأثیر چشمگیری در کاهش آلودگی هوا داشته باشد.
